मुख्य फरक - मोनोहायब्रिड वि डायहायब्रिड क्रॉस
 

ऑफस्प्रिंग्ज अनुवांशिकरित्या त्यांच्या पालकांकडील वैशिष्ट्ये आत्मसात करतात. हे वारसा म्हणून वर्णन केले आहे. एका पिढीकडून पुढील पिढीपर्यंत वैशिष्ट्ये कशी दिली जातात हे जाणून घेण्यासाठी क्रॉसिंग किंवा ब्रीडिंग जाणीवपूर्वक दोन जीवांची पैदास करण्याची प्रक्रिया आहे. हे वनस्पतींच्या प्रजातींमध्ये लोकप्रिय आहे आणि वनस्पती प्रजनन म्हणून ओळखले जाते. प्रजनन पिढ्यांमध्ये महत्वाची वैशिष्ट्ये निश्चित केली जातात आणि ती राखली जातात. मोनोहायब्रिड क्रॉस आणि डायहायब्रिड क्रॉस हे दोन प्रकारचे क्रॉस आहेत जे ब्रीडरने केले आहेत. मोनोहायब्रिड क्रॉस आणि डायहायब्रिड क्रॉसमधील महत्त्वाचा फरक असा आहे की मोनोहायब्रीड क्रॉस एका वैशिष्ट्याच्या वारसाचा अभ्यास करण्यासाठी केला जातो तर डायहायब्रिड क्रॉस त्याच क्रॉसमधील दोन भिन्न वैशिष्ट्यांचा वारसा अभ्यासण्यासाठी केला जातो.

सामग्री
1. विहंगावलोकन आणि मुख्य फरक
2. मोनोहायब्रिड क्रॉस काय आहेत?
3. डायहायब्रिड क्रॉस काय आहेत?
Side. साइड बाय साइड कंपिनेशन - मोनोहायब्रिड वि डायहायब्रिड क्रॉस
5. सारांश

मोनोहायब्रिड क्रॉस काय आहेत?

एक मोनोहायब्रिड क्रॉस एफ 2 जनरेशनमध्ये दर्शविलेल्या विशिष्ट लक्षणांच्या नमुन्याचा अभ्यास करतो. मोनोहायब्रीड क्रॉससाठी दोन एकसंध पालकांची निवड केली जाते आणि इतर सर्व वैशिष्ट्यांकडे दुर्लक्ष करून केवळ एक वैशिष्ट्यपूर्ण अभ्यास केला जातो. दोन वास्तविक प्रजनन पॅरेंटल लाईन्स (होमोजिगस) मध्ये विशिष्ट लक्षणांचे दोन विरोधाभासी अभिव्यक्ती असतात. म्हणूनच मोनोहायब्रिड क्रॉसची व्याख्या एकाच जीन लोकसमध्ये एका विशिष्ट गुणांच्या वारशाचा अभ्यास करण्यासाठी दोन खरे प्रजनन पॅरेंटल लाइनच्या क्रॉस ब्रीडिंग म्हणून केली जाऊ शकते.

जर आपण मोनोहायब्रिड क्रॉसचे उदाहरण पाहिले ज्यामध्ये वनस्पतींच्या उंचीचा अभ्यास केला गेला तर होमोजिगस उंच वनस्पती (टीटी) आणि होमोजीगस बौने वनस्पती (टीटी) एकमेकांशी ओलांडल्या जातात. या दोन पालकांना पालकांची पिढी असे नाव देण्यात आले आहे. या क्रॉसमध्ये, उंच अ‍ॅलेले बटू अ‍ॅलेलवर वर्चस्व राखते. परिणामी संतती किंवा नवीन पिढी ही पहिली संकरित पिढी आहे ज्याला एफ 1 पिढी असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते सर्व जीनोटाइप सारख्या समान प्रकारचे फिनोटाइप (उंच झाडे) दर्शवितात जे लक्षण (टीटी) साठी विषम-विषम आहे. जेव्हा एफ 1 पिढीला स्वयं-परागण करण्याची परवानगी दिली जाते, तेव्हा परिणामी संतती एफ 2 जनरेशन म्हणून ओळखल्या जातात. मग एफ 2 पिढीचे लक्ष्य लक्षणेसाठी विश्लेषित केले जाते, जे रोपाची उंची आहे. एफ 2 पिढीमध्ये, फिनोटाइपिक रेशो (उंच: बौना) 3: 1 म्हणून पाहिले जाऊ शकते तर जीनोटाइप रेशो (टीटी: टीटी: टीटी) 1: 2: 1 म्हणून पाळले जाते. पुढील स्पष्टीकरणासाठी हे उदाहरण खाली आकृती 01 मध्ये स्पष्ट केले आहे.

डायहायब्रिड क्रॉस काय आहेत?

डायहायब्रीड क्रॉस एक क्रॉस आहे जो दोन वैशिष्ट्यांचा किंवा दोन जोड्यांच्या alleलल्सच्या वारसाचा अभ्यास करण्यासाठी केला जातो. पालकांकडे मानल्या जाणार्‍या प्रत्येक वैशिष्ट्यासाठी वेगवेगळ्या अ‍ॅली जोड्या असतात. एका पालकात एक विशेष गुणधर्मासाठी होमोजीगस प्रबळ alleलेल असतो तर दुसर्‍या पालकात त्या विशिष्ट लक्षणांकरिता होमोजीगस रेसीसीव्ह alleलेल असते. जेव्हा दोन पालकांपेक्षा जास्त क्रॉस केला जातो तेव्हा एफ 1 पिढीतील सर्व समान असतील. त्यानंतर एफ 1 पिढी स्वयं-परागकण असेल आणि परिणामी एफ 2 पिढी 9: 3: 3: 1 चे फेनोटाइपिक गुणोत्तर आणि 1: 2: 1: 2: 4: 2: 1: 2: 1 चे जीनोटाइप गुणोत्तर दर्शवेल.

अनुवांशिकतेचे जनक ग्रेगोर मेंडेल यांनी आपल्या प्रयोगांमध्ये अनेक डायहायब्रिड क्रॉस केले आहेत. त्याच्या एका डायहायब्रीड क्रॉसमध्ये वाटाणा वनस्पती पॉड शेप (गोल किंवा सुरकुत्या) आणि शेंगाचा रंग (पिवळा किंवा हिरवा) यांचा अभ्यास होता. गोल (आर) आणि पिवळ्या (वाय) अनुक्रमे सुरकुत्या (आर) आणि हिरव्या (वाय) वर वर्चस्व होते. वापरलेले पालक गोल पिवळे (आरआरवायवाय) आणि सुरकुतलेले हिरवे (रेयरी) होते. एफ 1 लोकसंख्या संपूर्ण पिवळ्या (आरआरवाय) शेंगा होती. एफ 2 पिढी, जी दोन एफ 1 च्या स्वत: च्या परागकणातून उद्भवली आहे, आकृती 02 मध्ये दर्शविल्याप्रमाणे 9: 3: 3: 1 गुणोत्तरात चार वेगवेगळ्या फिनोटाइप दर्शविल्या.

मोनोहायब्रीड आणि डायहायब्रिड क्रॉसमध्ये काय फरक आहे?

सारांश - मोनोहायब्रिड वि डायहायब्रिड क्रॉस

वेगवेगळ्या क्रॉसचा वापर करून वारसा नमुन्यांचा अभ्यास केला जातो. एफ 2 जनरेशनला विशिष्ट गुणधर्म वारसा अभ्यासण्यासाठी दोन एकसंध पालकांच्या दरम्यान मोनोहायब्रिड क्रॉस केले जाते. डायहायब्रिड क्रॉस एफ 2 पिढीला एकाच वेळी दोन वैशिष्ट्यांचा वारसा अभ्यासण्यासाठी केला जातो. मोनोहायब्रीड क्रॉस 3: 1 च्या प्रमाणात संतती फेनोटाइप तयार करते तर डायहायब्रिड क्रॉस 9: 3: 3: 1 गुणोत्तरात फेनोटाइप तयार करतो. मोनोहायब्रिड क्रॉस आणि डायहायब्रिड क्रॉस दरम्यान हा मुख्य फरक आहे.

संदर्भ
1. बेली, रेजिना. "मोनोहायब्रीड क्रॉस: एक प्रजनन प्रयोग." थॉटको एन.पी., एन.डी. वेब 27 मे 2017.
२. "डायहायब्रीड क्रॉस." विकिपीडिया विकिमेडिया फाउंडेशन, 19 मे 2017. वेब. 27 मे 2017. .
3. बेली, रेजिना. "डायहायब्रिड क्रॉस म्हणजे काय?" थॉटको एन.पी., एन.डी. वेब 27 मे 2017. .

प्रतिमा सौजन्य:

१. टिम डीजुलिओ यांनी “डायहायब्रिड क्रॉस ट्री मेथड” - कॉमन्स विकिमीडिया मार्गे स्वतःचे कार्य (पब्लिक डोमेन)